Bank Account: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ
ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರು ಸಂಬಳ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ಖಾತೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಉಳಿತಾಯ ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಕೂಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು “ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆ” ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕುರಿತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆಲವು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆದಾರರು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ Bank Account ಎಂದರೇನು?
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಉಳಿತಾಯ ಅಥವಾ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಆ ಖಾತೆಯನ್ನು “Inactive Account” ಅಥವಾ “Dormant Account” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಂದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ಸ್ವತಃ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೆ ಆ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಸೇರಿವೆ:
-
ನಗದು ಠೇವಣಿ ಮಾಡುವುದು
-
ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು
-
ATM ಮೂಲಕ ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು
-
ಆನ್ಲೈನ್ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು (NEFT, RTGS, IMPS, UPI)
-
ಚೆಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ 24 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ದಂಡ ಇದೆಯೇ?
ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯ ಏನೆಂದರೆ, ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಇರದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬುದು.
RBI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಂದರೆ:
-
ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದ ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಾರದು
-
ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ಗೆ ತಳ್ಳಬಾರದು
-
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲ
ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ಹಿಂದಿನ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ದಂಡ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕಗಳು ಬಾಕಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಮೊತ್ತಗಳು ಇನ್ನೂ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
ಇದರಿಂದ:
-
ಖಾತೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ತೋರಿಸಬಹುದು
-
ಖಾತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೊದಲು ಆ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು
ಆದರೆ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ Bank Account ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನ
ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಾಗದೇ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
ಖಾತೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಈ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
-
ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
-
ಖಾತೆ ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ
-
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ KYC ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿ
-
ಮಾನ್ಯ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ವಿಳಾಸ ಪುರಾವೆ ಒದಗಿಸಿ
ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಳಕೆಯಾಗದ Bank Account ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಿಮಗೆ ಆ ಖಾತೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಬದಲು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಖಾತೆ ಮುಚ್ಚಲು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:
-
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ
-
Account Closure Form ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ
-
ಚೆಕ್ ಪುಸ್ತಕ, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪಾಸ್ಬುಕ್ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ
-
ಉಳಿದಿರುವ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.
RBI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಬಾಕಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆ ಮುಚ್ಚುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನಗತ್ಯ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಬಳಕೆಯಾಗದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು
ಬಳಕೆಯಾಗದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವುದರಿಂದ ಕೆಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
-
ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಂದಲ
-
ಖಾತೆ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗದ ಅಪಾಯ
-
ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆ ಮಾಡುವಾಗ ತೊಂದರೆ
ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಳು
-
ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದರೆ ಭಯಪಡಬೇಡಿ
-
RBI ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ
-
ಅನಗತ್ಯ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
-
ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಡಿ
-
ಯಾವಾಗಲೂ ನೇರವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಣಕಾಸು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.