ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೈಲ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ದೇಶದ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಸಾಕು? ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ

ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೈಲ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ದೇಶದ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಸಾಕು?

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತೈಲ ಸರಬರಾಜಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತವೂ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಬಳಕೆದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಸಂಘರ್ಷ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೈಲ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೈಲದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ ಇದೆ?

ಕೇಂದ್ರ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 74 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ದೇಶದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ತೈಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಈ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ:

ಸರ್ಕಾರದ ತುರ್ತು ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ (Strategic Petroleum Reserve)
ರಿಫೈನರಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಇಂಧನ

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 74 ದಿನಗಳ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ.

Strategic Petroleum Reserve ಎಂದರೇನು?

ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕಷ್ಟ ಉಂಟಾದಾಗ ಬಳಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು Strategic Petroleum Reserve ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಇಂತಹ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧ, ತೈಲ ಸರಬರಾಜು ವ್ಯತ್ಯಯ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು

ಭಾರತದ Strategic Petroleum Reserve ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.

1. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭೂಗರ್ಭ ತೈಲ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

2. ಮಂಗಳೂರು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.

3. ಪಾಡೂರು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಡೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಗರ್ಭ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ತೈಲ ಬಳಸುತ್ತದೆ?

ಭಾರತವು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 60 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್, ವಿಮಾನ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಈ ತೈಲದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಭಾರತ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಅಗತ್ಯದ ಸುಮಾರು 85% ಭಾಗವನ್ನು ಆಮದು ಮೂಲಕವೇ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರರ್ಥ ಭಾರತ ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲ

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಭಾರತ ತೈಲ ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ:

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ
ಇರಾಕ್
ಯುಎಇ
ಕುವೈತ್

ಈ ದೇಶಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಸರಬರಾಜುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮಹತ್ವ

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ತೈಲದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಎಂಬ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸಾಗಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಗತ್ತಿನ ಸುಮಾರು 20% ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸಾಗಾಟ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಸರಬರಾಜಿನ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು.

ಯುದ್ಧ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು?

ಇರಾನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ:

ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ
ತೈಲ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ
ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೂ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರೆ ಬೀಳಬಹುದು.

ಭಾರತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ಹಲವು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:

ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆ
ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು

ಈ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೈಲ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿದರೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ

ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಕಾರಣ, ತೈಲವು ದೇಶದ ಸಾರಿಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ.

ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿದರೆ:

ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರುತ್ತದೆ
ದುಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ

ಇದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಸಮಾರೋಪ

ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡಿದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ತೈಲ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ.

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 74 ದಿನಗಳ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.

ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜಿನ ವ್ಯತ್ಯಯದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಈಗ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯತ್ತ ನೆಟ್ಟಿದೆ.